نجوم

   سيارات

اولین مبحثی که در این مجموعه مطرح می کنیم درباره ی سیارات است.
تعریف قدیمی سیارات(تا اواسط 2006) : تعریف قدیمی سیارات را اجرامی می دانست که تولید انرژی مانند ستارگان ندارند و به دور ستاره ها می چرخند و در آن از جزئیات صحبتی به میان نیامده بود.
تعریف جدید(از اواسط 2006 تا ...):انجمن بین المللی نجوم در مرداد 85 مسئول ارائه ی تعریف جدید از یک سیاره و بررسی پیشنهادات در این زمینه بود.
در ابتدا این تعریف ارائه شد:1)سیاره هر جسمی است که به دور خورشید می چرخد و قطرش بیش از 2000کیلومتر است.
و بعد از آن:2)سیاره هر جسمی است که به دور خورشید می گردد و شکلش به علت گرانش ثابت و کروی است.
سپس:3)سیاره هر جسمی است که به دور خورشید می گردد وجرم اصلی در منطقه اش محسوب می شود.و در نهایت تعریف اخر:4)سیاره هر جسمی است که به دور خورشید می گردد و انقدر جرم دارد که بر اثر نیروی گرانش خود شکلی کروی داشته باشد.

رد عقیده شماره 1:بسیار کلی است. با توجه به کمربند کویی پر که در آن سوی نپتون قرار دارد و احتمال حضور بیش از 200 جرم در آن می رود.پس باید منتظر باشیم که فرزندان ما فهرستی چند صدتایی را بعنوان لیست سیارات منظومه شمسی یاد بگیرند.

 رد عقیده شماره 2:رد این تعریف مانند قبل است با این تفاوت که در جایی موضوع را گسترده می کند.برای مثال ماه همانطور که به دور زمین می چرخد،به دور خورشید نیز می چرخد و شکلی ثابت و کروی دارد؛پس ماه نیز یک سیاره است و همین طور اقمار سایرسیارات؛ولی سیارک ها را از این فهرست جدا می کند زیرا در تعریف سیارک ها به این موضوع اشاره می شود که اکثر آنها شکلی نامنظم دارند.پس بنا به تعریف،سیارک ها نمی توانند سیاره باشند.

 رد عقیده شماره 3:این تعریف در نگاه اول بسیار کلی جلوه می کند ولی باید توجه داشت که در قسمت دوم آن به منطقه اصلی اشاره شده است.برای مثال درست است که ماه به دور خورشید می چرخد ولی جرم دوم منطقه خود محسوب می شود پس نمی تواند سیاره باشد و به همین ترتیب سایر اقمار و یا در کمربند سیارکی که بیش از 200 جرم را در خود جای داده اند، فقط بزرگترین سیارک می تواند سیاره محسوب شود.

 
رد عقیده شماره 4:رد این مورد نیز کار چندان مشکلی نیست.بر اساس این تعریف،سرس،پلوتون و قمرش کارن و سدانا به فهرست سیارات منظومه شمسی اضافه می شوند.بدین ترتیب تعداد سیارات به 12 عدد می رسد.مشکل همینجا حل می شد اگر منظومه شمسی هیچ جسم دیگری نداشت ولی با توجه به کمربند کویی پر در آنسوی نپتون که حدس زده می شود بیش از 200 جرم قابل توجه را در خود جای داده باشد،فهرست سیارات منظومه شمسی بسیار طویل خواهد شد.

 
اعضای انجمن در واقع هیچ تعریف جامع و کاملی برای سیارات ارائه ندادند ولی اجرام منظومه شمسی را دسته بندی کردند.چیزی که به غلط در ذهن مردم ایجاد شده اینست که پلوتون حذف شده است در حالی که از دسته ای به دسته ی دیگر منتقل شده که این به معنای حذف نیست.دسته بندی اجرام منظومه شمسی بصورت زیر است:

سیارات: شامل هشت سیاره که به ترتیب از نظر نزدیکی به خورشید بدین صورت است: عطارد – زهره – زمین – مریخ – مشتری – زحل – اورانوس – نپتون .

سیارات کوتوله: جرمی آسمانی که در مداری به دور خورشید بگردد و به اندازه کافی جرم داشته باشد تا به تعادل هیدرواستاتیکی (یعنی شکلی گرد داشته باشد) برسد و همچنین قمر یک سیاره نباشد.

اجرام کوچک منظومه شمسی :هر جسم دیگری که در گروه قبلی جا نداشته باشد عضو این دسته است.