تحول خورشيد وستاره ها :
اخترشناسان بر اين باورند كه تا 5 ميليارد
سال ديگر نيز خورشيد مانند امروز پايدار مي درخشد؛ اما سرانجام با كم شدن ذخيره ي
هيدروژن در هسته ي آن ( و هسته ي هر ستاره ي ديگري ) از حالت پايداري خارج مي شود.
در نتيجه ، لايه هاي بيروني خورشيد منبسط مي شوند و خورشيد بسيار بزرگ خواهد شد ؛
طوري كه ممكن است اندازه ي قطر آن به اندازه ي مدار زمين(300 ميليون كيلومتر) برسد. در اين مرحله
، همراه با بزرگ شدن اندازه ي خورشيد ، دماي سطحي آن نيز كاهش مي يابد. در نتيجه
خورشيد ، سرخ رنگ ديده خواهد شد. از لحاظ مراحل تحولي ، اصطلاحا ستاره به مرحله ي
غول سرخي وارد مي شود. ستاره هاي درخشان سرخ يا نارنجي رنگي را كه با چشم غير مسلح
در آسمان شب مي بينيم ، همگي در مرحله ي غول سرخي به سر مي برند. پس از مرحله ي
غول سرخي ، مراحل پايان زندگي است و ستاره هاي كم جرمي مانند خورشيد به كوتوله ي
سفيد تبديل مي شوند. در اين مرحله ، قطر ستاره بسيار كوچك مي شود. براي مثال ،
ممكن است ابعاد يك كوتوله ي سفيد به اندازه ي زمين باشد؛ اما جرمي به اندازه ي
خورشيد داشته باشد. در نتيجه ، چگالي چنين ستاره اي بسيار زياد خواهد شد. محاسبات نشان
مي دهند كه يك سانتيمتر مكعب ( به اندازه ي مكعب تاس بازي ) از ماده ي كوتوله ي
سفيد ، نيم تن وزن دارد. در نهايت ، پس از چند ميليارد سال كوتوله ي سفيد نيز
درخشندگي خود را از دست مي دهد و به كوتوله ي سياه تبديل مي شود. در اين صورت ،
ستاره ديگر هيچ نوري نخواهد داشت و فقط اثر گرانشي آن قابل بررسي است.
ستاره هاي پرجرمتر از خورشيد ، پس از مرحله
ي غول سرخي سرنوشت شومي دارند. پايان زندگي اين ستاره ها با انفجاري ابرنواختري
همراه است. در انفجار ابرنواختري ستاره مقدار زيادي از جرمش را از دست مي دهد و
براي مدت زمان كوتاهي – در حد چند روز – به درخشندگي خيره كننده اي مي رسد. در طول
تاريخ ، چند انفجار ابرنواختري ثبت شده است. يكي از مشهورترين آنها ، انفجار
ابرنواختري 1054 بوده است. اين ابرنواختر به حدي درخشان شد كه در نور روز نيز با
چشم ديده
عاقبت كره ي زمين چه خواهد شد ؟
سياره ي آبي رنگ ما ، هنوز حدود 5 ميليارد
سال ديكر به دور خورشيد خواهد چرخيد. آنگاه خورشيد در آخرين روزهاي عمر خود مانند
يك بادكنك كاملا باد كرده خواهد شد و به صورت يك ستاره ي عظيم و غول پيكر سرخ فام
در خواهد آمد و دو سياره ي داخلي منظومه ي خود ، يعني عطارد و زهره را فرو مي
بلعد. زمين تا 1000 درجه ي سانتيگراد حرارت خواهد يافت. تمام آثار زندگي و حيات ،
مدتها قبل از بين رفته و تمام آب اقيانوسها بخار شده است. اينكه آيا سياره ي ما
نيز در مبارزه ي مرگ خورشيد كاملا منهدم مي شود يا نه ، هنوز معلوم نيست . ولي
قطعا هيچ موجود زنده اي شاهد مرگ خورشيد نخواهد بود .
با وجود اين مهلتي كه به ما داده شده ،
بسيار بسيار طولاني است. اگر بشريت تا 5 ميليون سال ديگر ، بر روي اين سياره دوام
بياورد ، خورشيد هزار برابر اين زمان ، به زندگي خود ادامه خواهد داد.
پس دوست گرامي نيازي به اين نيست كه ستاره
اي ديگر جايگزين خورشيد شود زيرادر آن زمان خورشيدي عظيم و سرخ فام بر فراز زميني
خشك و سوزان و ملتهب استوار خواهد بود كه هيچ موجود زنده اي در آن ساكن نيست.
